Mijn kind stottert

In het kort

In het kort

  • Stotteren wil zeggen: niet vloeiend spreken.
  • Erfelijkheid speelt een belangrijke rol, samen met omgevingsfactoren.
  • Spanningen en emoties hebben invloed, maar zijn geen oorzaak van stotteren. 
  • Als stotteren niet vanzelf over gaat, kan therapie helpen. 
Wat is het

Wat is stotteren?

Stotteren wil zeggen dat uw kind niet vloeiend praat. Stotteren komt veel voor; in Nederland zijn er zo'n 170.000 mensen die stotteren.

Het stotteren begint meestal bij kinderen tussen de 2 en 5 jaar. Bijna alle kinderen van deze leeftijd hebben periodes dat ze niet vloeiend spreken, dat hoort bij de normale taalontwikkeling. Een deskundige kan de normale grilligheid in de taalontwikkeling goed onderscheiden van de typische patronen van stotteren. Men spreekt pas van stotteren als de niet-vloeiende spraak langer dan drie maanden aanhoudt en zo ernstig is dat het het spreken duidelijk verstoort. 

Stotteren bij jonge kinderen kan vanzelf weer over gaan. Dit gebeurt dan meestal binnen twee jaar. Hoe langer het stotteren duurt, hoe groter de kans dat het niet vanzelf over gaat. Dan kan stottertherapie helpen om vloeiender te spreken. 

Wat merk ik

Hoe merk ik of mijn kind stottert?

Bij jonge kinderen kan het lastig zijn om stotteren te onderscheiden van de normale spraakontwikkeling. Praten is een ingewikkeld proces. Het is normaal dat uw jonge kind regelmatig niet zo goed uit zijn woorden komt. Bij stotteren zijn er echter specifieke patronen te herkennen, die langere tijd aanhouden (langer dan drie maanden) en die het praten verstoren. 

  • Uw kind herhaalt een letter of lettergreep een aantal keer (bijvoorbeeld: 'k-k-k-k-konijn').
  • Uw kind houdt een letter of lettergreep lang aan(bijvoorbeeld: 'ggggggoed').
  • De spraak blokkeert bij een bepaalde letter ('k.... k.... konijn').
  • Uw kind aarzelt veel of laat lange pauzes vallen tussen twee woorden. 

Uw kind kan ook moeilijke woorden gaan vermijden en/of spreekangst ontwikkelen. Deze klachten vallen veel minder op dan de niet-vloeiende spraakpatronen. 

Het lastige is dat stotteren meestal niet van de ene op de andere dag ontstaat. Het is een geleidelijk proces. Uw kind kan een periode vloeiend spreken, waarna het stotteren weer optreedt. Als u zich zorgen maakt over deze ontwikkeling, kunt u dat altijd met de huisarts bespreken. 

    Oorzaken

    Hoe ontstaat stotteren?

    Voor zover nu bekend, spelen verschillende factoren een rol bij het ontstaan van stotteren. Aan de basis liggen erfelijkheid en invloeden vanuit de omgeving. Als deze factoren aanwezig zijn, kán uw kind gaan stotteren, maar dat hoeft niet. Wanneer uw kind inderdaad gaat stotteren, zijn er weer factoren die dit verergeren of in stand houden, zoals negatieve gedachten, spanningen en emoties. Ook ervaringen in het dagelijks leven - uw kind wordt bijvoorbeeld een keer geplaagd omdat hij niet goed uit zijn woorden komt - kunnen het stotteren verergeren. 

    Het onderzoek naar de oorzaak van stotteren is nog in volle gang. Onderzoekers denken dat neurologische factoren ook een rol spelen: een afwijking in het zenuwstelsel. Hoe dit precies zit, is nog niet duidelijk. 

    In ieder geval zijn er steeds meer aanwijzingen dat stotteren begint als een medisch probleem. De oorzaak ligt niet in de opvoeding, emoties of de eigen persoonlijkheid. Die factoren kunnen het probleem wel versterken, waardoor ze uiteindelijk wel meespelen als belangrijke factor. 

    Behandeling

    Stottertherapie

    Een logopedist of een stottertherapeut kan vaststellen of er sprake is van stotteren en behandelen. Logopedie is zorg die nodig is als er problemen zijn met stem, spraak, taal, gehoor en slikken. Iedere logopedist heeft kennis over (de behandeling van) stotteren. Een stottertherapeut is een logopedist (of psycholoog) die zich in een vervolgopleiding heeft gespecialiseerd in stotteren. De stottertherapeut kan daarom ook complexe vormen van stotteren behandelen.  

    Logopedisten en stottertherapeuten richten zich op therapieën waarvan wetenschappelijk aangetoond is dat ze effect hebben (evidence-based). Naast deze reguliere stottertherapieën zijn er alternatieve methoden ontwikkeld om stotteren te verminderen of weg te nemen. Deze therapieën noemt men niet-regulier.

    Logopedie wordt vergoed in het basispakket; alle zorgverzekeraars vergoeden deze therapie dus. Niet-reguliere therapieën worden niet vergoed vanuit de basisverzekering, soms wel vanuit een aanvullende verzekering.

    Meer informatie over de verschillende therapieën vindt u op de website van de Nederlandse Federatie Stotteren

    Hoe gaat het verder?

    Hoe gaat het verder als uw kind stottert?

    Stotteren kan veel impact hebben op het leven van uw kind. Het is bekend dat spanningen, grote veranderingen in korte tijd, en bezorgdheid of irritatie van mensen uit de omgeving het stotteren kunnen uitlokken of versterken. 

    Ieder kind gaat anders met het stotteren om. Als uw kind er zelf geen probleem van maakt, is het belangrijk dat mensen in de omgeving dat ook niet doen. Probeer te voorkomen dat er een negatieve sfeer ontstaat. Het belangrijkste is immers wat uw kind vertelt, niet hoe hij dat doet. Het helpt meestal niet om allerlei adviezen te gaan geven, zoals 'praat eens rustig' of 'haal eerst diep adem'. Die adviezen kunnen uw kind juist onzeker maken, waardoor het stotteren vaak juist toeneemt. 

    Merkt u dat uw kind het stotteren zelf vervelend vindt, en dat hij bijvoorbeeld bepaalde woorden gaat vermijden of steeds minder gaat praten? Dan is het verstandig om een deskundige te raadplegen. U kunt met de huisarts overleggen waar u hiervoor terecht kunt. Een stottertherapeut of logopedist kan vaststellen of er inderdaad sprake is van stotteren, en zo nodig een therapie instellen. 

    Laatst herzien op

    Vond u deze informatie nuttig?

    Vond u deze informatie nuttig?
    Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
    Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.